Het is 2026 en de energietransitie in Nederland draait op volle toeren. Voor eigenaren van vakantiewoningen is de regelgeving rondom duurzaamheid de afgelopen twee jaar flink aangescherpt. Waar het energielabel voorheen vaak als een 'administratief nummertje' werd gezien, is het nu een cruciaal onderdeel van je exploitatie geworden.
Er circuleert echter veel verwarring: is dat felbegeerde Energielabel C nu wel of niet verplicht voor elke recreatiewoning? En wat zijn de gevolgen als je woning nog op een G-label blijft steken? In dit artikel zetten we de feiten voor 2026 op een rij, bespreken we de uitzonderingen en leggen we uit waarom een groen label meer is dan alleen een wettelijke plicht.
1. De basis: Is een energielabel verplicht in 2026?
Laten we beginnen bij de kern. Sinds 1 januari 2024 is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) gestart met actieve handhaving op energielabels bij de verhuur en verkoop van recreatiewoningen.
De regel in 2026 is simpel: Als je een vakantiehuis commercieel verhuurt (of verkoopt), moet je bij het aangaan van een nieuwe huurtransactie een geldig energielabel kunnen overhandigen. Dit geldt niet alleen voor de officiële overdracht, maar het label moet ook verplicht vermeld worden in al je advertenties—of dat nu op je eigen Bookedin-website is, of op platforms zoals Booking.com en Airbnb.
Waarom is er verwarring over 'Label C'?
De verwarring over de "C-verplichting" komt voort uit de regelgeving voor de utiliteitsbouw. Sinds 2023 moeten alle kantoorpanden in Nederland minimaal energielabel C hebben. Voor de reguliere woningverhuur (permanente bewoning) zijn er in 2026 eveneens strikte eisen gekoppeld aan het puntenstelsel (WWS), waardoor woningen met een E, F of G-label vaak niet meer rendabel te verhuren zijn.
Voor vakantiewoningen (recreatieve verhuur) is er in 2026 nog geen generieke wettelijke plicht die stelt dat je minimaal label C moet hebben om te mógen verhuren. Echter, de markt en lokale regelgeving dwingen verhuurders wel die kant op.
2. De uitzonderingen: Wanneer heb je géén label nodig?
Niet elk vakantiehuis valt onder de labelplicht. In 2026 gelden de volgende drie hoofduitzonderingen:
A. De 50m² regel
Vrijstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte tot 50 vierkante meter zijn vrijgesteld van de energielabelplicht. Dit is goed nieuws voor eigenaren van tiny houses, kleine chalets en stacaravans. Let wel op: het gaat om het gebruiksoppervlak (GO), niet alleen de vloeroppervlakte.
B. De 4-maanden regel (Beperkt gebruik)
Woningen die in totaal minder dan vier maanden per jaar in gebruik zijn (bijvoorbeeld alleen in het hoogseizoen) en waarvan het verwachte energieverbruik minder is dan 25% van het verbruik bij permanent gebruik, zijn vrijgesteld.
Let op: Voor commerciële verhuurders die via Bookedin hun bezettingsgraad proberen te maximaliseren, is deze uitzondering vrijwel nooit van toepassing. Zodra je streeft naar een jaarrond bezetting, vervalt deze vrijstelling.
C. Monumenten
Is jouw vakantiehuis een officieel rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument? Dan ben je in de meeste gevallen vrijgesteld van de energielabelplicht.
3. Waarom label C (of hoger) in 2026 essentieel is voor je rendement
Hoewel de wet je (nog) niet dwingt om van label G naar C te gaan, dwingt de economische realiteit van 2026 je dat wel. Hieronder lees je waarom:
Het einde van het verlaagde btw-tarief
Per 1 januari 2026 is het verlaagde btw-tarief van 9% op logies (overnachtingen) afgeschaft. Voor vakantiehuizen geldt nu het 21% btw-tarief. Dit betekent dat je marges onder druk staan. Gasten zijn prijsbewuster dan ooit en de energiekosten maken een groot deel uit van je overhead. Een energiezuinig huis met label A of B verbruikt aanzienlijk minder gas en elektra, wat je helpt om deze btw-stijging op te vangen zonder je prijzen extreem te verhogen.
De kritische gast in 2026
Duurzaam reizen is geen trend meer, het is de standaard. Boekingsplatforms filteren steeds vaker op "duurzame accommodaties". Een vakantiehuis met een rood energielabel wordt door de moderne gast simpelweg overgeslagen. Gasten willen niet alleen 'groen' doen, ze willen ook comfort: geen tochtige ramen of koude vloeren.
Waardestijging en financiering
Banken zijn in 2026 uiterst terughoudend met het financieren van vastgoed met een laag energielabel. Wil je je vakantiewoning herfinancieren of verkopen? Een label C of hoger zorgt voor een aanzienlijk hogere verkoopwaarde en betere leenvoorwaarden.
4. Hoe krijg je een energielabel in 2026?
Het aanvragen van een energielabel is sinds 2021 een proces waarbij een erkend deskundige fysiek de woning moet inspecteren. De "online aanvraag voor een paar euro" bestaat niet meer.
Zoek een gecertificeerd adviseur: Zoek een EP-W adviseur (Energieprestatie Woningen).
Opname ter plaatse: De adviseur kijkt naar isolatie (dak, muren, vloer), het type glas, de verwarmingsinstallatie (warmtepomp of CV) en aanwezige zonnepanelen.
Berekening en registratie: De adviseur berekent de score en registreert het label in de landelijke database (EP-Online).
Geldigheid: Een energielabel is 10 jaar geldig.
Tip: Heb je na 2021 fors geïnvesteerd in isolatie of een warmtepomp? Laat dan een nieuw label opstellen. Het kan je woningwaarde en aantrekkingskracht direct verhogen.
5. De rol van automatisering en Bookedin
Als verhuurder heb je al genoeg aan je hoofd met de nieuwe btw-regels en de stijgende Box 3-belasting. De administratie rondom je energielabel moet dan ook vlekkeloos verlopen.
Hoe Bookedin je helpt:
Transparantie naar de gast: In de automatische bevestigingsmails of je gastenportal kun je eenvoudig de duurzame kenmerken van je woning vermelden. Dit verhoogt de gasttevredenheid en het begrip voor je prijsstelling.
Kostenbeheersing: Door je bezettingsgraad slim te managen via onze software, zorg je ervoor dat je verwarming niet onnodig aanstaat tijdens leegstand—een perfecte aanvulling op een goed energielabel.
Conclusie
Is energielabel C verplicht voor vakantiehuizen in 2026? Wettelijk gezien is een geldig label verplicht bij elke verhuurtransactie, ongeacht de letter. Maar in de praktijk is label C de ondergrens geworden om rendabel en aantrekkelijk te blijven in een markt met hoge btw-tarieven en milieubewuste gasten.
Investeer in verduurzaming en zorg dat je administratie op orde is. Zo ben je niet alleen klaar voor de wetgever, maar ook voor de gast van de toekomst.
