Het is zaterdagochtend acht uur. Een particuliere klusser komt met een lege aanhanger het terrein op gereden om een rolsteiger op te halen voor het schilderen van zijn dakkapel. Hij krijgt de opbouwramen, schoren en wielen mee, gooit de spullen achterin en rijdt enthousiast weg. Zondagmiddag gaat de telefoon. Het is de huurder. De steiger is omgewaaid, heeft de spiegel van de auto van de buren eraf geslagen en de klusser ligt in het ziekenhuis met een gebroken been.
Op dat moment schiet er maar één vraag door je hoofd: wie draait hier financieel en juridisch voor op?
Als eigenaar van een verhuurbedrijf in klimmaterieel bouw je dagelijks op de kwaliteit van je spullen. Toch ligt het risico van letselschade of materiële schade altijd op de loer. Zeker wanneer je verhuurt aan particulieren die de veiligheidsvoorschriften onderschatten, of aan aannemers die onder tijdsdruk slordig opbouwen. In dit artikel leggen we haarscherp uit hoe de aansprakelijkheid rondom het verhuren van steigers wettelijk is geregeld, wie in welke situatie verantwoordelijk is en hoe je jouw bedrijf met een waterdicht protocol en de juiste verzekeringen beschermt.
De wettelijke basis: waar ligt de grens van jouw aansprakelijkheid?
Als verhuurder van rolsteigers, kamersteigers en ladders val je onder het civiele recht. In de basis geldt dat een verhuurder verplicht is om een 'deugdelijk product' te leveren. Als er een schadegeval optreedt, kijkt de rechter naar twee hoofdoorzaken:
Gebrek aan het materiaal (productaansprakelijkheid, artikel 6:173 BW): Is het ongeval veroorzaakt doordat een opbouwframe een haarscheur had, een borgpen ontbrak of een platform doorboog vanwege materiaalmoeheid? Dan ligt de aansprakelijkheid vrijwel volledig bij jou als verhuurder. Jij hebt immers een gebrekkige zaak ter beschikking gesteld.- Foutief gebruik of foutieve opbouw: Is de steiger omgevallen omdat de huurder geen stabilisatoren heeft geplaatst, de wielen niet op de rem heeft gezet of de steiger heeft opgebouwd bij windkracht 6? Dan is er sprake van onzorgvuldig handelen door de gebruiker. In dat geval is de huurder in beginsel aansprakelijk voor zijn eigen letsel en de schade aan derden.
Om aan te tonen dat jouw spullen deugdelijk zijn, moet je voldoen aan de geldende normen voor klimmaterieel, zoals de norm NEN-EN 1004 voor rolsteigers en de richtlijnen uit het A-blad Rolsteigers van Volandis. Een actuele keuringssticker op je materiaal is hierbij de minimale eis.
Let op bij borg en schade: Dit artikel gaat specifiek over de aansprakelijkheid bij ongevallen en schade. Wil je weten hoe je het inhouden van de borg praktisch en juridisch aanpakt wanneer een steiger beschadigd of incompleet terugkomt? Lees dan ons artikel over gereedschap verhuren, borg en schade. Voor de algemene principes rondom borgclausules verwijzen we naar onze gids over borg inhouden na schade.
Wie is aansprakelijk in deze vijf situaties?
In de dagelijkse praktijk ontstaan discussies over aansprakelijkheid zelden over de theorie, maar over specifieke incidenten op de bouwplaats of bij de klant thuis. Onderstaande tabel geeft direct overzicht in de vijf meest voorkomende schadegevallen bij de verhuur van rolsteigers.
| Situatie | Wie is in beginsel aansprakelijk? | Wat moet jij als verhuurder vooraf geregeld hebben? |
| 1. De huurder bouwt de steiger verkeerd op en valt | De huurder. (Eigen schuld door onzorgvuldig gebruik.) | Aantoonbaar overhandigen van de officiële opbouw- en gebruiksinstructie (conform NEN-EN 1004) en een getekende bevestiging dat de huurder deze heeft ontvangen. |
| 2. Een onderdeel van de steiger blijkt gebrekkig (bijv. afgebroken las) | De verhuurder. (Aansprakelijk voor gebrekkig materiaal.) | Een geldige NEN-keuring (jaarlijkse inspectie door gecertificeerd keurmeester) plus een geregistreerde visuele controle bij uitgifte. |
| 3. De steiger beschadigt een gevel of geparkeerde auto | De huurder. (Schade aan derden door gebruik.) | Algemene voorwaarden waarin staat dat het gebruik voor eigen risico van de huurder is en dat hij moet beschikken over een AVB- of AVP-verzekering. |
| 4. De steiger wordt gestolen van de bouwplaats | De huurder. (Verantwoordelijk voor beheer gedurende de huurperiode.) | Een duidelijke diefstalclausule in het huurcontract, inclusief verplichting om de steiger buiten werktijd achter slot en grendel of vastgeketend op te slaan. |
| 5. De huurder gebruikt de steiger boven de toegestane werkhoogte | De huurder. (Overschrijding van veiligheidsnormen.) | Duidelijk vermelden van de maximale platformhoogte en werkhoogte op de huurbon en in de opbouwinstructie, inclusief regels voor verankering. |
Dit geldt exact zo voor de verhuur van verwante machines en materieel. Bekijk hiervoor ook onze oplossingen voor bouwmachines verhuren en hoogwerker verhuur.
Drie pijlers om jouw verhuurbedrijf juridisch in te dekken
Als verhuurder wil je niet afhankelijk zijn van het gezonde verstand van een klant. Je moet vooraf bewijslast opbouwen. Mocht een letselschadeadvocaat of verzekeraar aankloppen, dan wil je met één druk op de knop laten zien dat jij aan alle zorgplichten hebt voldaan. Dat rust op drie pijlers.
Pijler 1: Waterdichte algemene voorwaarden
In je huurvoorwaarden leg je de spelregels vast. Zorg dat de volgende punten expliciet zijn opgenomen:
- Uitsluiting van gevolgschade: Jij bent niet aansprakelijk voor stagnatieschade van de aannemer als een steiger niet op tijd opgebouwd kan worden.
- Inspectieplicht voor de huurder: De huurder heeft de plicht om het materiaal bij ontvangst direct te inspecteren op zichtbare gebreken en compleetheid.
- Verbod op doorverhuur of onbevoegd gebruik: De steiger mag alleen gebruikt worden door personen die bekend zijn met de opbouwvoorschriften.
- Vrijwaring bij verkeerd gebruik: De huurder vrijwaart jouw verhuurbedrijf voor aanspraken van derden als het ongeval het gevolg is van ondeskundige montage of bediening.
Pijler 2: Aantoonbare keuring en onderhoud (NEN-EN 1004)
Elke rolsteiger in je verhuurvloot moet minimaal eens per jaar gekeurd worden door een bevoegd keurmeester. Elk frame, platform, wiel en diagonaalschoor heeft een unieke identificatie (bijvoorbeeld een barcode of nummer) en een geldige keuringssticker.
Mocht een platform doorbreken, dan eist de rechter jouw keuringsrapporten op. Kun je die niet overleggen? Dan sta je juridisch met 1-0 achter en ben je per definitie verwijtbaar ernstig tekortgeschoten.
Pijler 3: Een strak uitgifteprotocol op de werf
De meeste ongelukken gebeuren doordat de huurder stabilisatoren weglaat "omdat het steegje te smal is", of de opbouwhoogte aanpast zonder extra verankering. Jouw beste verdediging is het aantonen dat de huurder bij het afhalen exact wist wat wel en niet mocht. Dit leg je vast in een vast uitgifteprotocol.
Printbaar uitgifteprotocol (afvinklijst voor klimmaterieel)
Gebruik onderstaande afvinklijst bij elke uitgifte van een rolsteiger of kamersteiger. Laat deze lijst voor akkoord ondertekenen of digitaal bevestigen door de huurder voordat het materiaal het terrein verlaat.
================================================================================
UITGIFTEPROTOCOL & VEILIGHEIDSCHECK KLIMMATERIEEL
================================================================================
Ordernummer: ________________________ Datum uitgifte: ______________________
Naam huurder: ________________________ Type steiger: ______________________
[ ] 1. KEURINGSSTICKER GECONTROLEERD
Alle meegegeven onderdelen zijn voorzien van een geldige jaarlijkse NEN-keuring.
[ ] 2. VISUELE INSPECTIE UITGEVOERD
Het materiaal is gecontroleerd op scheuren, deuken, lasfouten, vervuiling
(zoals beton- of verfresten) en werking van de wielremmen.
[ ] 3. COMPLEETHEID OVEREENKOMSTIG HUURBON
Aantal frames, diagonaal-/horizontaalschoren, platforms (met/zonder luik),
kantplanken, wielen/spindels en borgpennen zijn gecontroleerd en compleet.
[ ] 4. OPBOUWINSTRUCTIE MEEGEGEVEN / BESCHIKBAAR
De officiële opbouw- en gebruikshandleiding (NEN-EN 1004 / A-blad Rolsteigers)
is fysiek overhandigd of digitaal beschikbaar gesteld.
[ ] 5. MAXIMALE PLATFORM- EN WERKHOOGTE BENOEMD
Maximale toegestane platformhoogte voor deze configuratie: _________ meter.
Maximale werkhoogte: _________ meter.
[ ] 6. VEILIGHEIDSVOORSCHRIFTEN DOORGESPROKEN
- Verplicht gebruik van stabilisatoren vanaf de voorgeschreven hoogte.
- Niet verrijden van de steiger met personen of los materiaal op het platform.
- Wielen direct op de rem zetten na elke verplaatsing.
- Gebruik buiten staken bij windkracht 6 of hoger (steiger verankeren/afbouwen).
[ ] 7. STAAT VAN TRANSPORTMIDDEL GECONTROLEERD
Bij transport op aanhanger: materiaal is deugdelijk geborgd en vastgezet.
[ ] 8. GEBOUW / GEVEL / OMGEVING
Huurder verklaart bekend te zijn met de ondergrond (voldoende draagkracht)
en garandeert een veilige afstand tot bovengrondse stroomkabels.
--------------------------------------------------------------------------------
Huurder verklaart bovenstaande punten te hebben doorgenomen, het materiaal in
goede staat te hebben ontvangen en bekend te zijn met de veiligheidsvoorschriften.
Handtekening / Akkoord huurder: Handtekening / Uitgifte verhuurder:
________________________________________ ____________________________________
================================================================================
Je verzekering: 2 cruciale vragen voor je adviseur
Zelfs met de beste voorwaarden en keuringsstickers kun je in een juridische procedure belanden. Je verzekeringsportefeuille is je laatste vangnet. Voor een verhuurder van steigermateriaal zijn twee polisvormen van belang:
- Aansprakelijkheidsverzekering voor Bedrijven (AVB): Deze dekking beschermt jouw bedrijf wanneer jij als verhuurder aansprakelijk wordt gesteld voor letsel- of zaakschade veroorzaakt door jouw materiaal (bijvoorbeeld bij een gebrekkige las).
- Eigen vervoer- of materieelverzekering: Beschermt je eigendommen tegen cascoschade, diefstal of schade tijdens transport.
Verzekeringspolissen kennen vaak strikte uitsluitingsclausules voor 'verhuur van klimmaterieel aan derden'. Bel morgen je verzekeringsadviseur en stel hem of haar exact deze twee vragen:
- Vraag 1: "Dekt onze huidige AVB-polis de aansprakelijkheid voor letselschade bij derden als er sprake is van een vermoedelijk gebrek aan verhuurd klimmaterieel (rolsteigers/ladders), en geldt deze dekking ook wanneer wij verhuren aan particulieren?"
- Vraag 2: "Welke specifieke eisen stelt de verzekeraar in de polisvoorwaarden aan ons uitgifte- en keuringsprotocol om te voorkomen dat dekking wordt geweigerd bij een zwaar ongeval?"
Digitaliseren: zo borg je de voorwaarden vooraf
Het fysiek laten ondertekenen van papieren formulieren bij een drukke balie op zaterdagochtend leidt in de praktijk vaak tot slordigheid. Als het regent of er staat een rij van vijf klanten, schiet het meegeven van de opbouwinstructie er snel bij in.
Met een online boekingssysteem automatiseer je dit proces. Je kunt in Bookedin eenvoudig een akkoordveld voor je huurvoorwaarden en opbouwinstructie toevoegen aan het boekingsformulier. Hierdoor moet elke huurder de voorwaarden en veiligheidsinstructies van de rolsteiger expliciet bevestigen voordat de reservering definitief wordt gemaakt. Zo heb je het juridische bewijs van akkoord altijd direct digitaal gekoppeld aan de betreffende boeking op jouw online verhuursysteem voor steigers.
